მომიტინგეების, ჟურნალისტებისა და ოპოზიციის წარმომადგენლების თვითნებური დაკავება ჩვეულებრივი მოვლენა იყო. ზოგიერთი პირი დააკავეს სახლში, სამუშაო ადგილზე ან ქუჩაში, მხოლოდ საპროტესტო აქციებში მონაწილეობის გამო, – ამის შესახებ აღნიშნულია ორგანიზაცია Amnesty International-ის ანგარიშში – „ადამიანის უფლებების მდგომარეობა მსოფლიოში“.
დოკუმენტის თანახმად, სასამართლოები რეგულარულად უარს ამბობდნენ გირაოს დაწესებაზე, მკაფიო საფუძვლის ან მტკიცებულებების გარეშე, რაც გაამართლებდა წინასწარ პატიმრობას. ათობით პირი, განსაკუთრებით კი ისინი, ვინც მონაწილეობდნენ საპროტესტო აქციებში, დაექვემდებარა უსამართლო სასამართლო პროცესს, რომელიც აღინიშნა პროცედურული დარღვევებით და პროკურატურის მიკერძოებით.
„ცნობილი ჟურნალისტი მზია ამაღლობელი ორჯერ დააკავეს 11 იანვარს ბათუმში გამართული საპროტესტო აქციის დროს, თავდაპირველად მხოლოდ საპროტესტო სტიკერის გაკვრისთვის. გათავისუფლების შემდეგ იგი ხელახლა დააკავეს სისხლის სამართლის ბრალდებით ბათუმში პოლიციის უფროსისთვის სილის გაწვნისთვის. მას უარი ეთქვა გირაოს შეფარდებაზე სწრაფი მოსმენის შედეგად, რასაც მოჰყვა უსამართლო სასამართლო პროცესი. 5 აგვისტოს მას ორი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა პატიმრობაში მკვეთრად გაუარესდა. იანვარში მომიტინგეებს, ომარ ოკრიბელაშვილს და საბა მეფარიშვილს, 30-თვიანი თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯათ პოლიციის ბარიერების დაზიანებისთვის. სასჯელები მოჰყვა წინასწარ პატიმრობაში რამდენიმე თვიან ყოფნას სადაც, მათი თქმით, არასათანადო მოპყრობის მსხვერპლი იყვნენ. ისინი 14 ნოემბერს გაათავისუფლეს საპროცესო შეთანხმების შემდეგ. 19 წლის საბა ჯიქიას ივლისში ოთხ წელზე მეტი ხნით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა საპროტესტო აქციის დროს პოლიციელზე თავდასხმისთვის. სასამართლო პროცესზე სამართლიანი სასამართლო პროცესის შესახებ შეშფოთება წამოიჭრა, მათ შორის სადავო ვიდეოჩანაწერების გამოყენება და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცედურების გამოუყენებლობა, რომლებიც, ჩვეულებრივ, საქართველოში 19 წლის მოზარდებზე ვრცელდება. ცხრამეტი მომიტინგე, მათ შორის მსახიობი ანდრო ჭიჭინაძე, სექტემბერში, უსამართლო სასამართლო პროცესის შემდეგ, ორ ან ორნახევარი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ისინი პოლიტიკურად მოტივირებული ბრალდებით გაასამართლეს 2024 წლის ბოლოს პროევროპული საპროტესტო აქციების დროს „ჯგუფურ ძალადობაში“ მონაწილეობის ბრალდებით. ივნისიდან ნოემბრამდე რვა ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი თვითნებურად დააკავეს და დააპატიმრეს საპარლამენტო კომისიასთან თანამშრომლობაზე უარის თქმის შემდეგ, რომლის ლეგიტიმურობა და მიუკერძოებლობა ფართოდ კითხვის ნიშნის ქვეშ იყო“, – აღნიშნულია ანგარიშში.
დოკუმენტში ხაზგასმულია, რომ საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფები, დამოუკიდებელი მედია ოპოზიციური პარტიები და პოლიტიკოსები სამიზნედ იქცნენ რეპრესიული კანონმდებლობის, პოლიტიკურად მოტივირებული სისხლისსამართლებრივი დევნისა და ადმინისტრაციული პროცედურების გამოყენებით.
„საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფები, დამოუკიდებელი მედია ოპოზიციური პარტიები და პოლიტიკოსები სამიზნედ იქცნენ რეპრესიული კანონმდებლობის, პოლიტიკურად მოტივირებული სისხლისსამართლებრივი დევნისა და ადმინისტრაციული პროცედურების გამოყენებით. 2024 წლის „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის თანახმად, ხელისუფლებამ დამოუკიდებელი სამოქალაქო საზოგადოების ჯგუფები ინვაზიურ შემოწმებებსა და სისხლის სამართლის გამოძიებებს დაუქვემდებარა. ასეთ ჯგუფებს, რომლებიც უცხოურ დაფინანსებას იღებდნენ და ბუნდოვნად განსაზღვრულ „პოლიტიკურ საქმიანობაში“ იყვნენ ჩართულნი, სასჯელი დაემუქრათ. აგვისტოში ხელისუფლებამ შვიდი არასამთავრობო ორგანიზაციის საბანკო ანგარიშები გაყინა იმ ბრალდებით, რომ ისინი 2024 წელს მომიტინგეებისთვის სამედიცინო მასალების, დამცავი აღჭურვილობის, იურიდიული დახმარებისა და სხვა სახის მხარდაჭერის მიწოდებით დივერსიაში მონაწილეობდნენ. რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციის ლიდერი არაერთხელ დაიბარეს დაკითხვაზე. ოქტომბერში „ქართულმა ოცნებამ“ კონსტიტუციური სარჩელი შეიტანა სამი ოპოზიციური პარტიის – „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“, „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ და „ლელო/ძლიერი საქართველოს“ – აკრძალვის მოთხოვნით, ბრალი დასდო რა მათ კონსტიტუციური წესრიგის დამხობის, საპროტესტო აქციების წაქეზებისა და ტერიტორიული მთლიანობის შელახვის მცდელობაში“, – აღნიშნულია ანგარიშში.
დოკუმენტში საუბარია ქალი მომიტინგეების მიმართ ძალადობისა და დამამცირებელი მოპყრობის ფაქტების შესახებაც.
„ქალი მომიტინგეები სულ უფრო ხშირად ხდებოდნენ გენდერული ძალადობის სამიზნე, მათ შორის სექსისტური შეურაცხყოფის, სექსუალური ძალადობის მუქარისა და დამამცირებელი სრული გაშიშვლებით ჩხრეკის. მიუხედავად ხელისუფლების მიერ ივნისში გაცემული დაპირებისა, რომ სხეულის სრული ჩხრეკის პრაქტიკა შეწყდებოდა, ცნობები ასეთი ძალადობის შესახებ ისევ ვრცელდებოდა. მაღალი თანამდებობის პირების მხრიდან მიზოგინიური და სექსისტური რიტორიკა კვლავ ახალისებდა დემონსტრანტი ქალების მიმართ ძალადობას. ოპოზიციის ლიდერი ელენე ხოშტარია 28 მარტს პარლამენტის წინ მშვიდობიანი პროტესტის ჩატარების გამო დააკავეს. მან განაცხადა, რომ დაკავების დროს ძალადობრივად გააკავეს, გახადეს, აიძულეს შიშველი წოლა და არ მისცეს მისი მდგომარეობისთვის საჭირო მედიკამენტები. აქტივისტი კრისტინა ბოტკოველი აიძულეს გაშიშვლებულიყო 1-ელ თებერვალს მის სახლში პოლიციის თვითნებური რეიდის დროს, რამაც პანიკური შეტევა გამოიწვია და სასწრაფო დახმარება დასჭირდა“, – აღნიშნულია დოკუმენტში.