რუსეთში, ციმბირში, ირკუტსკის ჭირის საწინააღმდეგო კვლევით ინსტიტუტში 28 წლის ლაბორანტის გარდაცვალებამ შესაძლო პნევმონიური ჭირის გავრცელების შესახებ სერიოზული შეშფოთება გამოიწვია.
- დარია შიპილოვა, რომელიც საშიშ ინფექციურ დაავადებებზე მუშაობდა, 2 ოქტომბერს გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების ოფიციალურ მიზეზად ამ ეტაპზე “უცნობი ეტიოლოგიის პნევმონია“ სახელდება, თუმცა რუსულ და საერთაშორისო მედიაში ვრცელდება ინფორმაცია, რომ ქალი შესაძლოა, ე.წ. შავი ჭირით დაინფიცირდა.
მომხდარის შემდეგ დაახლოებით 200 ადამიანი სამედიცინო დაკვირვების ქვეშ მოექცა, ხოლო თავად ჭირის საწინააღმდეგო ინსტიტუტის 60-ზე მეტი თანამშრომელი იზოლაციაში დატოვეს. რამდენიმე სამედიცინო დაწესებულებაშიც საკარანტინო რეჟიმი ამოქმედდა.
რა მოხდა ლაბორატორიაში?
ერთ-ერთი მთავარი ვერსიით, შიპილოვა 25 სექტემბერს ლაბორატორიაში მუშაობისას სინჯარას შეეხო, რომელიც, სავარაუდოდ, იერსინია პესტისის (Yersinia pestis – ბაქტერია, რომელიც ჭირს იწვევს) – შეიცავდა.
ადგილობრივი და დამოუკიდებელი მედიის ცნობით, სინჯარა შემთხვევით გატყდა და ქალი შესაძლოა, სწორედ ამის შემდეგ დაინფიცირდა.
თუმცა ეს ვერსია რუსეთის ხელისუფლებას ოფიციალურად არ დაუდასტურებია.
Rospotrebnadzor-ის განცხადებით, ინსტიტუტში პათოგენურ მიკროორგანიზმებთან დაკავშირებული ინციდენტი არ დაფიქსირებულა და ჩატარებულმა დამატებითმა კვლევებმა შიპილოვას დაავადებასა და მის პროფესიულ საქმიანობას შორის კავშირი ვერ გამოავლინა.
რატომ დაიწყო პანიკა?
საქმე განსაკუთრებით საყურადღებო იმიტომ გახდა, რომ პნევმონიური ჭირი დაავადების ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ფორმაა.
თუ Yersinia pestis ბაქტერია ფილტვებს აზიანებს, ინფექცია ადამიანიდან ადამიანზე რესპირატორული წვეთებითაც შეიძლება გავრცელდეს. დაავადება სწრაფად პროგრესირებს, თუმცა დროული ანტიბიოტიკოთერაპიის შემთხვევაში, მკურნალობა შესაძლებელია.
ამიტომ შიპილოვას გარდაცვალების შემდეგ მასთან კონტაქტში მყოფი ადამიანების კონტროლი დაიწყეს.
მედიის ინფორმაციით, დაახლოებით 200 ადამიანი დაკვირვების ქვეშ არის. ინსტიტუტის 60-ზე მეტი თანამშრომელი კი რამდენიმე დღის განმავლობაში შენობაში ჰყავდათ იზოლირებული. მათი ახლობლების ინფორმაციით, თანამშრომლებს შენობის დატოვების უფლება არ ჰქონდათ და ნაწილი იატაკსა და სკამებზე იძინებდა.
შეზღუდვები დაწესდა ირკუტსკის რამდენიმე საავადმყოფოშიც, არ უშვებდნენ პაციენტების მნახველებს და თავად პაციენტებს გადაადგილების საშუალება არ ჰქონდათ.
რატომ გაჩნდა “შავი ჭირის“ დაბრუნების შიში
პანიკა კიდევ უფრო გააძლიერა იმან, რომ თავდაპირველად რუსეთის რეგიონული ხელისუფლების განცხადებებში სიტყვა “ჭირი“ პირდაპირ არ ჟღერდებოდა.
რეგიონის გუბერნატორი იგორ კობზევი საუბრობდა “განსაკუთრებით საშიშ ინფექციაზე“ და აცხადებდა, რომ სიტუაცია კონტროლს ექვემდებარებოდა.
მოგვიანებით კი ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ ირკუტსკის რეგიონში ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობა სტაბილურია. ოფიციალური ვერსიით, შიპილოვას დაავადების მიზეზი უცნობი წარმოშობის პნევმონია იყო. ამ წინააღმდეგობრივმა ინფორმაციამ სოციალურ ქსელებში უამრავი კითხვა გააჩინა და მალევე გავრცელდა ვერსიები, თითქოს ხელისუფლება ინფორმაციას მალავდა.
რატომ გახდა საქმე განსაკუთრებით მგრძნობიარე – საბჭოთა კავშირის ბიოლოგიური პროგრამა
ირკუტსკის ჭირის საწინააღმდეგო ინსტიტუტის ისტორია შემთხვევით არ იქცა საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში. ასეთი კვლევითი ცენტრები საბჭოთა კავშირის პერიოდში ინფექციური დაავადებების, მათ შორის ჭირისა და სხვა განსაკუთრებით საშიში პათოგენების შესწავლით იყვნენ დაკავებული.
კვლევების მიხედვით, საბჭოთა კავშირის დროს ასეთ ლაბორატორიებს ბიოლოგიური იარაღის პროგრამასთან კავშირებიც ჰქონდა. სწორედ ამ წარსულმა გააჩინა კითხვები, რამდენად სენსიტიური კვლევები ტარდება თანამედროვე რუსეთში მსგავს ლაბორატორიებში.