რადიო თავისუფლება-ის პრაღის ბიუროს მთავარი რედაქტორის, Rikard Jozwiak-ის ინფორმაციით, ევროკავშირის უმაღლესმა დიპლომატმა, Kaja Kallas-მა წევრ ქვეყნებს შორის გაავრცელა განსახილველი დოკუმენტი, რომელიც რუსეთ-უკრაინის მიმდინარე დიპლომატიურ პროცესს ეხება. მოლაპარაკებებში მედიატორის როლს United States ასრულებს, თუმცა თავად European Union ფორმალურად არ არის ჩართული.
დოკუმენტში დეტალურად არის ჩამოყალიბებული ის ნაბიჯები, რომლებიც, ბრიუსელის ხედვით, რუსეთმა უნდა გადადგას. მათ შორისაა რუსული სამხედრო ძალების რაოდენობის შემცირება და მათი გაყვანა მეზობელი ქვეყნებიდან, რეპარაციების გადახდა, ასევე ქვეყნის შიდა პოლიტიკური სისტემის დემოკრატიზაციისკენ სვლა.
იოზვიაკის ცნობით, ევროკავშირის წევრი ქვეყნების დედაქალაქებში მზარდია უკმაყოფილება იმ ფაქტით, რომ მიუხედავად ფინანსური და სამხედრო დახმარების მნიშვნელოვანი წილისა, რომელიც უკრაინისთვის სწორედ ევროკავშირს ეკისრება, ბლოკი მოლაპარაკებების პროცესში პირდაპირ როლს არ ასრულებს. განსაკუთრებით იმ ფონზე, რომ განსახილველი პოტენციური 20-პუნქტიანი სამშვიდობო გეგმა მოიცავს ისეთ საკითხებს, რომლებიც უშუალოდ ბრიუსელის კომპეტენციას ეხება — მაგალითად, უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების პერსპექტივას 2027 წლისთვის.
დოკუმენტი, სათაურით „ევროპის ძირითადი ინტერესები ყოვლისმომცველი, სამართლიანი და გრძელვადიანი მშვიდობისა და კონტინენტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში“, ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ კონტინენტზე სტაბილური მშვიდობა ვერ მიიღწევა ევროკავშირის მონაწილეობისა და მისი სტრატეგიული ინტერესების გათვალისწინების გარეშე.
ერთ-ერთი ევროპელი ოფიციალური პირი, რომელიც დოკუმენტს იცნობს, „რადიო თავისუფლებასთან“ აცხადებს, რომ მშვიდობის მიღწევა მხოლოდ უკრაინის დათმობებზე ვერ იქნება დამოკიდებული და აუცილებელია მკაფიოდ განისაზღვროს, რა ნაბიჯებს გადადგამს რუსეთი, სანამ რაიმე ფორმატში ოფიციალური დიპლომატიური კონტაქტი გაფართოვდება. ამასთან, ევროკავშირის დედაქალაქებში განიხილება რუსეთის საკითხებში სპეციალური წარმომადგენლის დანიშვნის იდეაც, თუმცა ჯერჯერობით შეთანხმება არც კანდიდატზე არსებობს და არც მის შესაძლო მანდატზე.
კაია კალასის დოკუმენტში ნათქვამია:
- თუ უკრაინამ უნდა შეზღუდოს ჯარების რაოდენობა ან გამოიყვანოს ისინი გარკვეული ტერიტორიებიდან (რაც აშშ-ის მედიაციით მიმდინარე მოლაპარაკებებში განიხილება), მაშინ რუსეთმაც იგივე უნდა გააკეთოს. დოკუმენტი ასევე მოითხოვს, რომ არ მოხდეს ოკუპირებული ტერიტორიების „დე იურე“ აღიარება და ეს ტერიტორიები იყოს დემილიტარიზებული იყოს.
- ევროკავშირი მოითხოვს, რომ რუსეთმა შეწყვიტოს დეზინფორმაციული კამპანიები, საბოტაჟი, კიბერშეტევები, საჰაერო სივრცის დარღვევა და ჩარევა არჩევნებში ევროპის ტერიტორიასა და მეზობელ ქვეყნებში.
- კიდევ ერთი მოთხოვნა ითვალისწინებს ბელარუსში ბირთვული იარაღის არარსებობას და რუსული სამხედრო ყოფნის აკრძალვას ბელარუსში, უკრაინაში, მოლდოვაში, საქართველოსა და სომხეთში – რუსული ჯარები ათეულობით წლებია, დგანან ამ ქვეყნების ოკუპირებულ რეგიონებში: აფხაზეთში, ცხინვალის რეგიონსა და დნესტრისპირეთში, ასევე ბაზებზე სომხეთსა და ბელარუსში.
- ევროკავშირი მოითხოვს, რომ არ მოხდეს ომის დანაშაულების საყოველთაო ამნისტია, საერთაშორისო გამომძიებლებს მიეცეთ წვდომა სავარაუდო დანაშაულის ადგილებზე და რუსეთის შიდა კანონმდებლობა არ დადგეს საერთაშორისო ხელშეკრულებებზე მაღლა.
- ტექსტში აღნიშნულია, რომ რუსეთმა უნდა აანაზღაუროს ზარალი და წვლილი შეიტანოს უკრაინის აღდგენაში, ასევე აანაზღაუროს ევროპული სახელმწიფოებისა და კომპანიებისთვის მიყენებული ზიანი და ეკოლოგიური ზარალი.
კალასის დოკუმენტი, საბოლოოდ, ასახავს ევროკავშირის მცდელობას, მშვიდობის პროცესში საკუთარი პოლიტიკური და უსაფრთხოების ინტერესები მკაფიოდ დააფიქსიროს და მოლაპარაკებების ფორმატში აქტიური როლი მოიპოვოს.